Haberleri Takip Etmeli Miyiz?

 

Hayatımızın her anında HABERLER kavramını takip etmeden duramadığımız kesin. Peki eğer bu bir yanılgıysa? 

Son dönemde okuduğum ve bir devam niteliğinde olan HATASIZ DÜŞÜNME SANATI 2 adlı kitapta karşıma ilginç bir bilgi çıkıverdi. Yazarı ROLF DOBELLİ’ye göre haberleri takip etmenin hayatımızda sebep olduğu 3 felaket var. 

  • Hayatı daha riskli hale getirmesi
  • Yaşamınıza etkisi olmayan olayların empoze edilmesi
  • Zaman kaybı

İsviçre doğumlu bir yazar olmasının bu yazıyı kaleme almasında bir rolü var mıdır bilinmez. Yine de okumaya değer bulduğum için buraya bir not düşerek sizlerle paylaşmak istedim. İşte o makale;

”HABER YANILGISI

Haberleri neden takip etmemelisiniz?

Çok iyi bilgileniyoruz ama yine de çok az şey biliyoruz. Neden? Çünkü 200 yıl önce “Haberler” adında zehirli bir bilgi şekli icat ettik; bütün dünyadan haberler. Şeker vücut için neyse, haberler de ruhumuz için o. Haberler lezzetli, kolay sindirilebilir ama uzun vadede son derece zararlı.

Üç yıl önce bir deney başlattım. Artık hiçbir haberi tüketmemeye karar verdim. Bütün gazete ve dergi aboneliklerimi feshettim. Televizyon ve radyoyu kaldırdım. Iphone’umdan haber aplikasyonlarını sildim. Hiçbir promosyon gazeteye el sürmedim ve uçakta biri önümde gazeteyi açtığında bilinçli olarak gözlerimi kaçırdım. İlk haftalar zordu. Çok zordu. Sürekli bir şeyler kaçırdığımdan korktum. Ama bir süre sonra yeni bir yaşam hissi oluştu. Üç sene sonrasında sonuç: Daha berrak düşünme, daha kıymetli fikirler, daha iyi kararlar ve çok daha fazla zaman. Ve hepsinden iyisi: Bugüne dek asla hiçbir önemli şeyi kaçırmadım. Sosyal ağım -Facebook değil, kanlı canlı dostlardan ve tanıdıklardan oluşan, hani şu gerçek olan-haber filtresi görevi görüyor.

Haberlerden uzak durmak için bir düzine sebep var. İşte size en önemli üç sebep. Birincisi: Beynimiz skandalvari, şok edici, kişisel, yüksek sesli, çabuk değişen uyarımlara aşırı güçlü tepki veriri; soyut, karmaşık ve yorumlama gerektiren bilgilere karşı aşırı zayıf tepki verir. Haber yapımcıları bunu kullanırlar. Sürükleyici hikayeler, göze batan fotoğraflar ve hayret verici ‘’gerçekler’’ ilgimizi cezbeder. Bu iş modeli böyle  işliyor; haber sirkini finanse eden reklamlar ancak haberler seyredilirse satılabiliyor. Sonuç; İnce, karmaşık, soyut olan ve arka planda yer alan bütün her şey sistematik olarak gizlenmek zorunda, oysa bu içerikler hayatımız ve dünyayı kavrayışımız için çok daha önemli. Haber tüketiminin sonucu olarak kafamızda yanlış bir risk haritasıyla ortalıkta dolanırız. Haber tüketicileri konulara genellikle tamamen yanlış ağırlıklar yüklerler. Basında okudukları riskler gerçek riskler değildir.

İkincisi; haberler alakasızdır. Son 12 ay içinde yaklaşık 10.000 kısa haber yalayıp yutmuş olmalısınız – günde yaklaşık 30 haber. Tamamen dürüst olun; Bu haberleri duymamış olmanıza kıyasla, daha iyi bir karar – hayatınız, kariyeriniz, işiniz için- vermenizi sağlayan bir haber söyleyin bu haberlerin içinden. Bu soruyu yönelttiğim kimse, iki haberden fazlasını söyleyemedi -10.000 küsür haberden. Berbat bir ilişki oranı. Haber kuruluşları sizin için bir rekabet avantajı oluşturduklarına inandırmak isterler sizi. Bir çok insan bu oyuna gelir. Gerçekte; haber tüketimi rekabet avantajı değil, rekabet dezavantajıdır. Haber tüketimi insanları gerçekten daha ileriye taşısaydı, gazeteciler gelir piramidinin en üst tepesinde olurlardı. Ama değiller, bilakis.

Üçüncüsü; Zaman kaybı. Ortalama bir insan haftada yarım bir işgününü haberlere harcıyor. Küresel olarak bakarsak üretkenlik kaybı muazzam. 2008’de Mumbai’deki terör saldırılarını alın. Acımasızca bir kendini gösterme hırsı eyleminde teröristler 200 insanı öldürdü. Bir milyar insanın ilgisinin ortalama bir saatini Mumbai’deki bu trajediye yönlendirdiğini düşünün; Haberleri takip ettiler ve televizyonda birtakım ‘uzmanların’ ve ‘yorumcuların’ gevezeliğini seyrettiler. Oldukça gerçekçi bir tahmin, zira Hindistan2ın nüfusu bir milyardan fazla. Ama yine de tutucu bir hesap yapalım. Bir milyar insan çarpı bir saat ilgi sapmasına eşittir bir milyar saat ilgi sapması. Farklı bazda hesaplarsak; Haber tüketimi nedeniyle yaklaşık 2000 insan hayatı yok edildi, saldırıdan 10 kat daha fazla. İğneleyici ama gerçek bir yaklaşım.

Diğer yaklaşık 100 düşünce ve davranış hatasından hiçbirinin ortadan kaldırılması, haberlerden vazgeçmek kadar kıyaslanabilir bir fayda sağlamaz size. Haberlerden arınmış yaşamınız nedeniyle eğlence partilerinden dışlanmaktan mı korkuyorsunuz ? Şimdi, herhangi bir uçağın Sibirya’da düştüğünü belki bilmiyorsunuz  ama dünyanın daha derin ve çoğu kez görünmez bağlantılarını anlıyorsunuz. Ve bunları başkalarıyla paylaşabilirsiniz. Haber diyetinizle ilgili konuşmaktan çekinmeyin. İnsanlar sizi hayranlıkla dinleyecek. Kısacası, haber tüketimini bırakın, hem de tamamen. Bunun yerine arka plan bilgilerinin yer aldığı uzun makaleler ve kitaplar okuyun. Evet dünyayı anlamak için kitapların üzerine yoktur.”

Peki sizce durum bu kadar vahim mi? 

 

KAYNAK: Hatasız Düşünme Sanatı 2, ROLF DOBELLİ / NTV Yayınları 

Kitabı buradan satın alabilirsiniz.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Paylaş